Eerlijk: ik ben er met een dosis scepsis naartoe gestapt. Quantum klinkt voor veel CIO’s en IT-managers nog altijd als iets vaags, iets dat ergens “later” relevant wordt. Wat ik na een halve dag sessies meenam, is precies het tegenovergestelde. Quantum is vandaag al relevant, in sommige domeinen zelfs al inzetbaar, met keuzes die organisaties nu al moeten maken om morgen geen achterstand op te lopen.
Vier sprekers namen ons mee doorheen de verschillende dimensies van quantum: sensing, processing, exploration en readiness. Hieronder de inzichten die voor onze klanten het meest relevant lijken.
Een markt die sneller versnelt dan verwacht
De toon werd meteen gezet met een heldere marktschets. Tegen 2035 kan quantumtechnologie tot 2,3 biljoen euro economische waarde creëren. De quantum computing markt zelf groeit met een CAGR van 27 procent. Wereldwijd experimenteren of investeren al meer dan 300 bedrijven actief in de technologie, met een sterke concentratie in energie, materialen, pharma, healthcare, finance en logistiek.
Het opvallende: quantum schuift van research naar wat sprekers een “commercial tipping point” noemen. Vooral hybride modellen, waarbij klassieke computing wordt aangevuld met quantum (of quantum-inspired) algoritmes, leveren vandaag al concrete waarde.
Q-Sensing: waarde die je vandaag al kan inboeken
Walter Vanherle, Partner bij BDO Belgium en Transport & Industry Market Lead bij Quantum Circle, bracht een nuance die ik belangrijk vond. Quantum sensing levert vandaag al directe businesswaarde. Denk aan ultra-precieze timing via quantum clocks (cruciaal voor telecom, energie grids en financiële transacties), gravitatiesensoren die ondergrondse infrastructuur of leidingen detecteren, inertiële navigatie zonder GPS, en RF sensing voor security en medische toepassingen.
Voor organisaties die met quantum willen starten, blijkt sensing in de praktijk vaak het eerste, laagdrempelige instappunt.
Q-Processing: waar quantum vandaag het verschil maakt
Mark Thienpont, Lead Expert Data Science & AI bij delaware BeLux, ging in op quantum computing voor complexe optimalisatieproblemen, en hier werd het echt concreet. Vandaag botsen bedrijven structureel op de limieten van klassieke computing. Maar liefst 81 procent van de organisaties gebruikt vereenvoudigingen of heuristieken. Problemen worden opgesplitst in subproblemen, vereenvoudigd of “good enough” opgelost. Het resultaat: suboptimale beslissingen die geld kosten.
Quantum, en specifiek quantum-inspired technieken, richt zich precies op die kloof. Combinatorische optimalisatie, complexe beslissingsproblemen en real-time besluitvorming worden plots haalbaar. De use cases die de revue passeerden, spreken voor zich:
- KWR (waternetwerken): optimale plaatsing van sensoren in netwerken met een exponentieel grote zoekruimte.
- UNILIN: truck loading optimalisatie die voorbij de gebruikelijke “90 procent vol”-vuistregels gaat.
- LINEAS (spoor): realtime herplanning bij verstoringen, in minder dan een minuut.
- Elia: outage planning in complexe energienetwerken.
De grootste commerciële tractie zit vandaag bij quantum-inspired computing: klassieke hardware, maar met algoritmes die geïnspireerd zijn op quantumprincipes. Toegankelijk, schaalbaar en bewezen.
Q-Exploration: het bredere ecosysteem in beeld
Eric Michiels, Account Technical Leader & Quantum Ambassador bij IBM, plaatste quantum in een breder ecosysteem. Het landschap is gelaagd: hardware (qubits, cryogenics, photonics), software en algoritmes, en cloud providers zoals Azure, AWS en Google. De technologische complexiteit is reëel. Sommige systemen vragen koeling tot millikelvin-niveau, andere zetten in op laser-based alternatieven.
Op langere termijn liggen de grootste doorbraken in molecular simulation en drug discovery, nieuwe materialen voor batterijen en energie, AI en machine learning, en cybersecurity. Voor pure quantum computing moeten we hier nog enkele jaren geduld hebben. Maar de richting is duidelijk.
Q-Readiness: de strategische vraag
De afsluiter door Elias Oumouadène, AI Strategy Manager bij BDO Belgium, ging over wat ik persoonlijk de belangrijkste boodschap van de dag vond: hoe bereid je je organisatie voor? De drivers zijn duidelijk: sterk stijgende publieke en private investeringen, een groeiende vraag naar competitief voordeel, en de opkomst van Quantum-as-a-Service modellen.
Maar de risico’s zijn even reëel. Er is een tekort aan quantum talent. De technologie blijft complex. En er komt een migratie aan naar quantum-safe security, oftewel post-quantum cryptography. Wie vandaag gevoelige data versleutelt met klassieke encryptie, moet er rekening mee houden dat die bescherming op termijn niet meer volstaat. Dit fenomeen, soms aangeduid als “Q-Day”, vraagt om voorbereiding lang voor het zover is.
De strategische acties die werden voorgesteld, voelen herkenbaar voor wie eerder cloud- of AI-transformaties begeleidde:
- Start vandaag met use-case identificatie.
- Experimenteer met quantum-inspired oplossingen waar het al kan.
- Bouw interne kennis en partnerships op.
- Bereid je security stack voor op een post-quantum wereld.
Onze reflectie
Wat Sam en ik vooral meenamen, is de shift van theorie naar concrete business use cases. De snelheid waarmee optimization use cases tractie krijgen, was voor mij de grootste eye-opener. De duidelijkheid dat hybride (klassiek plus quantum) de weg vooruit is, maakt de drempel om te starten plots veel lager.
Voor organisaties in sectoren zoals logistiek, energie, manufacturing en finance is de boodschap helder. Quantum begint vandaag. De grootste fout die je kan maken is wachten tot de technologie “rijp” voelt. Tegen dan hebben anderen al een voorsprong opgebouwd in use-case kennis, talent en partnerships die je moeilijk inhaalt.
Tot slot
De juiste vraag is wat mij betreft dus deze: “welke beslissingen nemen we vandaag om morgen mee voorop te lopen?” Daarbij hoort een nuchtere blik op waar quantum vandaag al waarde kan leveren (sensing, optimalisatie, hybride workloads), en waar het nog een investering in tijd en kennis vraagt.
Bij Xylos volgen we deze evoluties op de voet, zodat we onze klanten kunnen helpen om de juiste stappen op het juiste moment te zetten. Wil je hierover sparren met ons team? Laat het ons weten, we komen graag langs.
Over de auteur
Frank Dierckx is Partner Alliance Manager bij Xylos en volgt de evolutie van infrastructuur, partnerecosystemen en opkomende technologieën. Zijn expertise helpt klanten om technologische keuzes te maken die technisch solide en economisch verantwoord zijn.
